Trudna pruska tożsamość

 Nina Zawadzka, Ostatnie takie lato, 

Główna bohaterka jest dziewczyną wychowaną na terenie dzisiejszych Mazur. Akcja powieści toczy się jednak w czasach, kiedy były to Prusy Wschodnie, zamieszkałe przez Niemców. Z ciekawością przeniosłam się w przedwojenną rzeczywistość, aby poznać losy pruskich Mazurów i ich bardzo trudną tożsamość. Trochę lepiej dzięki temu rozumiem dylematy tożsamościowe i decyzje, które miały wpływ na ich przyszłe pokolenia.

Burzliwy czas na Kaszubach

 Daria Kaszubowska, Saga kaszubska

 Daria Kaszubowska, Sztorm, 2023

Daria Kaszubowska, Zemsta, 2023

Daria Kaszubowska, Krew, 2024

Daria Kaszubowska, Walka, 2024

Daria Kaszubowska, Ogień, 2024

Daria Kaszubowska, Mgła, 2024

Daria Kaszubowska, Nadzieja, 2025

   

 

Spędziłam z tą sagą bardzo przyjemny czas. Przeczytałam sześć tomów jeden po drugim, bo losy bohaterów wzbudzają ciekawość a fabuła cały czas zaskakuje. Akcja powieści umijesowiona jest na Kaszubach, moich rodzinnych stronach. Tym łatwiej było mi utożsamiać się z losami przodków tych terenów. Wplecione w losy fikcyjnych bohaterów historyczne fakty, wierzenia, obyczaje i tradycje sprawiały, że bardzo trudno było mi pożegnać się z tymi książkami.

Rodzinne tragedie na słowiańskiej wsi

 Elwira Dresler-Janik, Córki bogini Mokosz, 2024

Książkę mam z Festiwalu Mitologii Słowiańskiej z Owidza, gdzie udało mi się zdobyć autograf autorki. Piękne wydanie z malowanymi brzegami od razu przyciągnęło mój wzrok. To chyba najładniej wydana słowiańska powieść, z tych które znam. Myślę, że również dzięki temu spędziłam z nią bardzo przyjemny czas. Niestety wydarzenia z kart powieści nie sią już takie przyjemne. To historia rodzeństwa z bardzo ciężkimi przeżyciami. Los zupełnie ich nie oszczędzał i często było mi po prostu bardzo żal głónych bohaterów oraz tego, z czym przyszło im się zmierzyć.

Cuda narodzin

 Sabina Jakubowska, Akuszerki, 2022

Cudownie czytało mi się tę książkę. Towarzyszyła mi chyba przez trzy miesiące, w każdym razie bardzo długo. Jest taka grupa i ciężka, że nie mogłam nigdzie jej ze sobą zabrać. Czekała więc na mnie codziennie wieczorem przy łóżku. Zawsze przed snem zanurzałam się w świat bohaterów, którzy żyli w Polsce na pod koniec IXX i w XX wieku. Sabina Jabubowska z niezwykłą drobiazgowością, wyczyciem i wrażliwością opisała życie naszych przodkiń. Opierając się na zapiskach swojej własnej babci akuszerki, powołała do życia w  książce coraz bardziej zapominany świat. 

Wojenne historie po drugiej stronie

 Nina Zawadzka, Na wschód od Breslau, 2023

Ta książka pozostanie dla mnie powieścią z podróży. Przesłuchałam ją w całości jadąc pociągiem z Gdańska do Frankfurtu. Dawno nie dotykałam tematów wojennych, więc szybko wciągnęła mnie w swój świat. Główna bohaterka jest mieszkanką Wrocławia podczas wojny. Jest Niemką, której ojciec walczy dla Hitlera. Można przyjrzeć się więc całej historii z drugiej, niemieckiej strony. Bardzo dobrze uzmysławia fakt, że Niemcom również było ciężko przetrwać wojnnę.

Siła wspomnień

 Monika Kowalska, Powrót do Lwowa, 2023

"Są miejsca, miasta, ulice, domy, w których mieszka historia, i jeśli im się dokładnie przyjrzeć, można dość wyraźnie dostrzec zatrzymany czas. To co się w nich przed laty wydarzyło, stanowi piękne tło dla teraźniejszości, jak zyzny grunt, na którym rośnie bujna, zielona trawa, jak farba na ścianie pokrytej nową tapetą. Wystarczy się pochylić, nachylić, zajrzeć, a zobaczy się to bardzo wyraźnie." (s.6)

Ta książka to bardzo przyjemne zakończenie sagi o trzech siostrach, pochodzących z kresów i ich rodzinach. Czas powieściowy przeplata się w kolejnych rozdziałach. Raz akcja rozgrywa się w latach dziewiędziesiątych, w których dorasta wnuczka jednej z głównych bohaterek, a raz przeskakujemy do wojennego Lwowa, śledząc losy tajemniczej Marianny. Nasunęło mi się skojarzenie, że podobnie przeplatają się losy ludzkie. Tak naprawdę nie wiadomo, czy nie mijamy na ulicach, w sklepach czy w autobusach kogoś, kto odegrał pewną rolę w naszej, bądź naszych bliskich osób przeszłości.

Siła sióstr

 Monika Kowalska, Pozdrowienia z Wrocławia, 2022

To kontynuacja serii Dwa Miasta. Zatopiłam się w losy trzech sióstr, które w młodości z rodzicami zostały przesiedlone z Lwowa i zadomowiły się we Wrocławiu. Adela, Józka i Nelka mimo względnej stabilizacji w nowym miejscu nie są spokojne. Życie rzuca im różne kłody pod nogi. Autorka opisując rodzinne perypetie swoich bohaterów pokazuje Wrocław w czasach PRL-u, co też wzbudza nutkę nostalgii. Poniemieckie miasto zadomawia nowe pokolenie Polaków, dla których staje się prawdziwym polskim domem. Ciekawe historie.

Życie od nowa

 Monika Kowalska, Wrocawskie tęsknoty, 2022

Drugi tom sagi "Dwa miasta" jest tak samo emocjonalny jak pierwszy. Rodzina Szubów towarowymi pociągami przyjeżdża w 1945 roku z ukochanego Lwowa na Ziemie Odzyskane. Znajdują poniemieckie mieszkanie w Opolu a później przeprowadzają się do Wrocławia. Pierwszy rok dla wszystkich był bardzo trudny. Tęsknota za opuszczonymi miejscami, szczególnie starszym ludziom nie pozwalała zadomowić się w nowym, obcym mieście. Oswajanie Wrocławia zostało tu bardzo ciekawie zobrazowane. Każdy z bohaterów znalazł swój własny sposób na asymilację.

Życie w ciężkich czasach

 Wioletta Sawicka, Wiek miłości, wiek nienawiści 

1. Oleńka. Panna z Białego Dworu 

2. Franka. W obcym domu, 2020

3. Maria. Dziewczyna z kwiatem we włosach, 2021

4. Anna. Gorzki smak miodu, 2021

5. Viktoria. Miłość zza żelaznej kurtyny, 2022

Jaka to była fajna przygoda. Przeżyć razem z bohaterkami tej serii wszystkie historyczne zawirowania XX wieku. Autorka fantastycznie kreśli kobiece sylwetki. Są one silne, odważne i gotowe na poświęcenia. Każda powieść z serii rozpoczyna się bardzo niespodziewanie, bo niespokojne czasy nie sprzyjały ustabilizowanemu życiu w jednym miejscu. Saga rozpoczyna się na Wileńszczyźnie przed pierwszą wojną światową, a kończy w Berlinie w momencie zburzenia muru. Pamiętając o tym, co przeżywali ludzie w tamtym okresie, bardzo się cieszę z naszego ustabilizowanego życia w XXI wieku. 

Wiedźmy w dawnej Polsce

 Monika Maciewicz, Kruki, 2022

"Otworzyła oczy. Chybotliwy blask ognia ożywił otoczenie. Mrok czaił się po kątach, wypuszczając swe macki. Te ślizgały się po ziemi, ścianach i drewnianych ławach, jakby badały jak daleko mogą sięgnąć. Przesycony wonią ziół dym wgryzał się w oczy i nozdrza, potęgując trudności z oddychaniem. Pląsał w świetle ognia, przybierając zagadkowe formy."

Po trzech latach wróciłam do Wiedźmy Biwi, którą poznałam w pierwszym tomie opowieści Moniki Maciewicz. Pisałam o niej wtedy TUTAJ. Nie musiałam sobie przypominać losów głównej bohaterki, bo już po pierwszym rozdziale wszystkie jej wcześniejsze przygody stanęły mi przed oczami. To przyjemne uczucie wracać literacko w znajome miejsca i odkrywać w nich kolejne niesamowitości. Szczególnie miły jest fakt, że "Kruki" mam z dedykacją od autorki,  którą spotkałam latem na Festiwalu Mitologii Słowiańskiej.

Bo trzeba żyć

 Ewa Szymańska, Apolonia, 2019

                            Gabrynia, 2020

                            Rodzina, 2020

W tym roku pod choinką towarzyszyła mi saga rodzinna. Trzytomowa seria o silnych kobietach. Pierwsza z nich to szlachcianka Apolonia, która znajduje miłość w ramionach chłopa, co budzi dużo kontrowersji, ale w końcu zostaje zaakceptowane. Razem doczekają się czwórki dzieci, chociaż nie będzie im dane przeżywać wspólnie starości. Z uśmiechem i lekko przebrnęłam przez świat początków XX wieku na podlaskiej wsi. Rodzinne troski, szczęśliwe chwile i różnego rodzaju tragedie pokazują, że czas nie zmienia dużo. Dzisiaj tak samo jak kiedyś ludzie dążą do tego samego. Od wielu pokoleń ważne są dla nas silne więzi, rodzina, miłość i prawda. Tak samo jak nasi przodkowie przejmujemy się tym co powiedzą inni i zabiegamy o względy. Zmienił się charakter pracy i gadżety, które nas otaczają, ale podstawowe wartości zostają takie same. Dlatego lubię od czasu do czasu za sprawą literatury poprzyglądać się ludziom, którzy żyli przede mną. Zabrakło mi w tej sadze tła historycznego, rozgrywa się ono w oddali, poza główną fabulą. To typowe powieści obyczajowe, dające oddech po aktywnym zawodowo dniu.

Dziewczyna z przedwojennego Lwowa

 Monika Kowalska, Lwowska kołysanka, 2021

"Do Lwowa przyjechało bardzo wielu Rosjan i Ukraińców z głębokiej prowincji. sowieci sprowadzili ich umyślnie, by zruszyć miasto. Na ulicach znowu pojawiło się pełno prymitywów, którzy po raz pierwszy w życiu znaleźli się w wielkim mieście. Niszczyli mieszkania, w których ich zakwaterowano, chodzili brudni i obdarci, załatwiali się w bramach i na trawnikach.... Żyli prawie jak zwierzęta. Lwowianie patrzyli na to z obrzydzeniem. Najgorsze jednak, że tamci czuli się tu jak u siebie." (s.324)

"Lwowska kołyskanka" to pierwszy tom serii Dwa Miasta. Od początku, gdy tylko książka pojawiła się w księgarniach byłam jej bardzo ciekawa i wiedziałam, że prędzej czy później ją przeczytam. Przyjemności starczyło tylko na jeden weekend, ale na półce czekają już dwa kolejne tomy, więc niedługo będę mogła kontynuować tę opowieść i poznam dalsze losy głównych bohaterów.

Między Monachium a Wrocławiem

 Stefanie Gregg, Nebelkinder, 2020

Znalazłam tę książkę zupełnie przypadkiem, temat mnie jednak tak zainteresował, że postanowiłam zanurzyć się w tę opowieść. Ostatecznie przygoda z tą opowieścią trochę się przedłużyła bo nie wciągnęła mnie aż tak jak się tego spodziewałam. Cieszę się jednak, że mogłam prześledzić losy niemieckich rodzin, które po wojnie zmuszone były opuścić swoje mieszkania we Wrocławiu i przenieść się w nieznane miejsca na terenie przegranych Niemiec. Nie znalazłam tłumaczenia tej książki na język polski. Tytuł brzmiałby na polskim rynku wydawniczym : Dzieci z mgły.

Wolny Gdańsk i nowi Gdańszczanie

 Anna Sakowicz, Czas goryczy, 2021

TOM 3: Jaśminowa Saga - Gdańsk 1968-2019

"Właśnie o to chodzi, że my rzeczy traktujemy, jakby to powiedzieć, jak coś, co można wyrzucić i kupić nowe, ale przecież przedmioty są znakiem naszych czasów. Zmieniają kształty, kolory, faktury...... Uczą nas historii, dlatego doskonale rozumiem ten sentyment." (s.529)

Mam duży sentyment do starych przedmiotów, dlatego wybrałam powyższy fragment z książki. Trzeci i ostatni tom gdańskiej sagi skupia się na latach komunizmu i współczesności. Do głosu dochodzi nowe pokolenie rodziny Jasińskich. Gdańsk po wojnie wcale nie był spokojnym miastem. Wielka historia i ważne wydarzenia odciskają piękno na życiu bohaterów powieści. Musieli przetrwać zastraszania komunistycznej władzy, zamknięte granice, strajki, nagonkę na społeczność żydowską, stan wojenny a nawet internowania. Jakby tego było mało, nad rodem Jasińskich wisi klątwa powodująca śmierć młodych chłopaków. Za każdym razem, gdy którejś z bohaterek rodzi się syn w czytelnikach pojawia się strach o niego.

Panny z dworu

 Ałbena Grabowska, Rzeki płyną jak chcą, 2021

To opowieśc o trzech siostrach i ich życiu w rodzinnym majątku podczas pierwszej wojny światowej. Przez książkę da się lekko przebrnąć w jeden weekend. Autorka zawsze w swoich powieściach obyczajowych przedstawia dobrze skonstruowane tło historyczne. Tym razem podczas czytania można dobrze wyobrazić sobie życie w dworkach kiedy Polska nie istniała na ma mapie Europy a większość mężczyzn, tak jak ojciec bohaterek, walczyło na wojnie. 

Afrykańskie schronienie

 Stefanie Zweig, Nirgendwo in Afrika, 1998

Polski tytuł: Nigdzie w Afryce

Z tą opowiecią spotkała mnie zabawna historia. Zauroczona przed laty pięknym, niemieckim filmem Caroline Link, bardzo chciałam przeczyć tę powieść. Po studiach wyjechałam z Polski bez książki, ale zupełnie przypadkiem znalazłam ją w oryginale wyłożoną na ulicy do wzięcia. W ten sposób egzemplarz, o dokładnie takiej okładce jaką tu prezentuję, przeleżał u mnie dziesięć lat nieprzeczytany, chociaż kilka razy zaczynałam pierwsze strony. Niestety, historia może i ciekawa ale druk za mały, kartki pożółkłe, format też mi się nie podobał. Przed wyprowadzką oddałam tę książkę komuś innemu, chociaż zrobiłam to z ogromnym żalem do siebie. Zawsze chciałam ją przeczytać. W końcu nadszedł ten moment. Zobaczyłam audiobooka i dałam Stefanie Zweig kolejną szansę. Wysłuchałam w oryginale po niemiecku i w końcu czuję ulgę.

Pogoń za prawdą

Anna Klejzerowicz, List z Powstania, 2014

"Czuję się jak kolejna ofiara powstania. To nie szyderstwo. Jestem nią. Tych ofiar było wiele, bardzo wiele - nie tylko w tamtym strasznym czasie, lecz jeszcze lata, dziesiątki lat później." (s.17)

Zawsze w sierpniu sięgam po książki związane z Powstaniem Warszawskim. Czytając w upalnym słońcu wojenne historie chcę poniekąd upamiętnić młodych, walczących Powstańców. W tym roku wybrałam luźno powiązaną z wydarzeniami z sierpnia 1944 roku powieść obyczajową. Krążąca wokół zgłębienia rodzinnej tajemnicy dotyczącej zaginięcia jednej z biorących udział w powstaniu dziewczyn akcja książki, rozgrywa się na przestrzeni wielu lat i kończy w czasach współczesnych w samym Monachium - mieście, w którym mieszkam! Czekała na mnie prawdziwa niespodzianka na ostatniej stronie książki.

Polsko-niemiecka rodzinna tajemnica

Mirosława Kareta, Pokochałam wroga, 2016

Pierwsza część sagi Rodu Petrycych

"Dotarło do niego teraz, co mogą czuć młodzi Niemcy, potomkowie sprawców dawnych zbrodni. Ciążyła na nich odpowiedzialność za wydarzenia, na które sami nie mieli żadnego wpływu. A jednak brzemię pozostało, przechodziło na następne pokolenia. Mogli się buntować, wypierać, zaprzeczać oczywistym faktom, żyć jakby nigdy nic się nie stało - i wielu tak robiło. Ale mogli też próbować zmierzyć się z przeszłością" (s.296)

Moja pierwsza z urlopowych książek miała być lekka i przyjemna. Opowiada o zakazanej miłości Polki do Niemca w czasie wojny. Okazała się jednak nie tak lekka jak myślałam. Temat wydaje się oklepany. Na początku książki umiera starsza pani, która pozostawia jedynemu synowi do przeczytania swój pamiętnik. Oczywiście skrywa on wielką tajemnicę rodzinną, opisuje bowiem lata młodości w okupowanym Krakowie. Na karty powieści wojna wkracza więc tylko we wspomnieniach matki głównego bohatera. Główny czas powieściowy to początek lat dziewięćdziesiątych. Wielka polityka jest jednak cały czas obecna w tle powieści, nie da się ominąć kontekstów polityczno-historycznych.