W świecie myśli Noblisty

 Laszlo Krasznahorkai, A świat trwa, 2013

To moje pierwsze spotkanie z twórczością tegorocznego noblisty. W zbiorze "A świat trwa" zebrano dwadzieścia jeden opowiadań, pozornie ze sobą niepołączonych. Kiedy jednak słuchałam ich w audiobooku, miałam wrażenie, że płynę długim strumieniem świadomości bohaterów Krasznahorkai. Nie zawsze potrafiłam odróżnić bohatera od narratora, często wydawało mi się, że mówi do mnie sam autor. Jego styl jest, mimo w pewnym sensie filozoficznych wywodów, bardzo przystępny. 

Polka w Paryżu

 Karolina Prewęcka, Mela Muter. Gorączka życia, 2019

Długo czytałam tę książkę. Analizowałam kolejne etapy życia malarki, zaznaczałam, notowałam, dziwiłam się i zapisywałam. Chciała znaleźć potwierdzenie tytułu:"Gorączka życia". Zupełnie nie pasował mi do malarstwa Meli Muter, ale gdy przebrnęłam całą biografię to zrozumiałam. Dziewczyna z okładki żyła pięknym artystycznym życiem aż 91 lat. Tyle się działo między Polską a Francją. Mimo żydowskiego pochodzenia przetrwała dwie wojny, wszystkich swoich mężczyzn, całą rodzinę. To waleczna kobieta, która dzieliła się emocjami na swoich obrazach.

Zmierzyć się z mistrzem

 Thomas Mann, Der Tod in Venedig, 1911

Jak się czyta literaturę z początku XX wieku? Nie jest to dla mnie łatwe wyzwanie. Muszę przyznać sama przed sobą, że nie udało mi się przebrnąć przez prozę Manna w oryginale. Mam na swojej półce noblistów grubą książkę z jego opowiadaniami po niemiecku. Jest ona zabytkowa, stara, ma bardzo cienkie kartki i maleńki druk. Okazało się to dla mnie nie do przebycia. Poległam po kilku stronach i zrozumiałam, że nie lubię męczyć się czytając. Sięgnęłam po tłumaczenie Leopolda Staffa.

Kobiety na rozdrożach

Zośka Papużanka, Solo, 2025

Czytam wszystko co napisze Zośka Papużanka, uwielbiam jej styl i sposób opisywania świata. Tym razem dostałam jednak strasznie smutny zbiór opowiadań. Może zima to nie jest akurat dobry czas na smutne opowieści, ale oczywiście zanurzyłam się jak w zaśpie śniegu i przeczytałam niemal jednym ciągiem. Pojawiają się tutaj teksty bardzo wzruszające, może dlatego, że każda z nas kobiet będzie potrafiła odnaleźć się z ktrórejś z tych historii. Nawet jeśli jesteśmy akurat na szczęśliwym etapie swojego życia, to nosimy w sobie dawne zapomniane smutki. One przy tej książce wypłyną i potrzebne będą chusteczki.

Mama oczami syna

 Peter Handke, Wunchloses Unglück, 2000

Bardzo długo czekała ta książka na swoją kolej u mnie na półce. Przywiozłam ją przed laty z Niemiec, znalezioną na ulicy. Przyzywczaiłam się tam, że zbieram noblistów po drodze. To małych rozmiarów dzieło, a jednak po przeczytaniu kiedyś kilku pierwszych stron odłożyłam ją na później. Przeleżała tak kilka lat, aż w końcu z okazji początku nowego roku doczytałam ją do końca. To bardzo osobiste wyznanie autora. Na początku matka popełnia samobójstwo. Autor rozlicza się w pewien sposób z przeszłością opisując krok po kroku trudne życie swojej mamy i tropiąc sygnały, które doprowadziły ją do śmierci.

W pułapce swoich myśli

 Tamta Melaszwili, Kos, kos jeżyna, 2021

To moja pierwsza książka w tym roku i od razu bardzo dobra. Gruzińska autorka trafia swoim stylem pisarskim prosto w mój gust. Nie często mi się zdarza, abym miała wielką ochotę przeczytać jakąś książkę jeszcze raz. Chętnie bym to zrobiła z tą powieścią, gdybym tylko miała więcej czasu. Sama nie wiem, czy polubiłam główną bohaterkę. Widzimy świat jej oczyma, słyszymy jej myśli i głos wewnętrzny, ale chyba nie potrafiłabym się z nią zaprzyjaźniźć. Chciałabym jej jednak powiedzieć przede wszystkim, aby przestała się przejmować tym co myślą inni. Miałam tu wrażenie, że to determinuje wszystko co robi Etero. Chętnie bym ją przytuliła i poprosiła, aby dała sama sobie prawo do szczęścia.

Lista lektur 2026

 PATRONI 2026 ROKU związani z literaturą i kulturą:

1. Jerzy Gedroyc - redaktor paryskiej "Kultury" - 80. rocznicę powstania Instytutu Literackiego

2. Józef Czapski - malarz i pisarz

3. Sergiusz Piasecki - żołnierz, agent wywiadu, pisarz „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy”

4. Stanisław Staszic - filozof i pisarz (200.urodziny)

5. Mieczysław Fogg - piosenkarz i kabareciarz (150. ur)

6. Andrzej Wajda - reżyser

MOJE KSIĄŻKI 2026

Pelplińskie tajemnice

 Małgorzata Pauch, Zbrodnia w opactwie, 2024

Jestem mile zaskoczona tą książką. To bardzo udany debiut literacki więc mam nadzieję, że autorka będzie kontynuuować przygodę z pisaniem powieści. Zanurzyłam się w tę opowieść i chociaż znam Pelplin, mam teraz jeszcze większą ochotę odwiedzić Bazylikę Katedralną w Pelplinie, która kiedyś była  świątynią klasztoru cystersów. Te właśnie czasy z XVII - ego wieku opisuje Małgorzata Pauch. Bazując na opisanej w "Kronice cysterskiej" przez zakonnika zbrodni, opowiada barwną historię życia nijakiego Maćka znajdy i jego przyjaciela Alberta. 

Pianista i kobieta

 J.M.Coetzee, Polak, 2024

Koleny raz przyciąga mnie do książki jej tytuł. Od razu poczułam wielką ciekawość, cóż takiego napisał noblista Coetzee o Polaku? Dlaczego tak zatytuował swoją książkę? Tutuł oryginału to "The Pole". Zawsze już będę kojarzyła tę powieść jako moją świąteczną lekturę, gdyż towarzyszyła mi w tym roku pod choinką. Czytało się szybko i miło, a główna bohaterka dostarczyła mi dużo różnych przemyśleń.